Vanochtend even snel een boek van Sanderus opengeslagen. (Antoon Sanders, heftig bestrijder van het anabaptisme in Vlaanderen en Vlaams historicus, theoloog en filosoof). Zijn levenswerk was zijn Flandria Illustrata (1641), in 1725 vertaald in Nederduytsch. Met andere woorden: een waar leesfestijn voor liefhebbers van oubollig Nederlands als ikzelf. Uit de vertaling het volgende korte stukje over Robert de Derde, bijgenaamd Van Bethune:

ROBERT DE III.
Bygenaamt VAN BETHUNE
Robert wierd by het Leven van zynen Vader, na het Erfgoed van zyne Moeder, en na zyne Geboorte-plaats, bygenaamt van Bethune, welken Naam hy naderhand altoos behouden heeft.
Hy wier nevens Willem zynen Broeder, en vyftig Edelen, die hem getrouw gebleeven waren, door de Françoisen met bedrog gevangen genoomen, en, in weerwil van het vergelyk het welk hy met den Koning van Vrankryk getroffen had, niet ontslagen, als na dat hy Ryssel, Douay, en Orchies zoo wel als de Kasselryen daar onder behoorende, voor twintig duizend Dalers ’s jaars, aan Philips den IV. Koning van Vrankryk, bygenaamt den Schoonen, tot onderpand gegeven had.

Behalve natuurlijk de oude spelling (de uit het gotische schrift stammende op f-en lijkens s-en kan ik hier geeneens reproduceren op mijn toetfenbord), vielen me nog enkele dingen op. Wellicht denkende aan het vierde gebod zijn zelfstandige naamwoorden als Vader en Moeder met hoofdletter geschreven. Geen wonder ook dat ik, in deze communautair gevoelige periode, een willekeurig werk op een willekeurige pagina opensla en dat er een Vlaming door de Françoisen bedrieglijk wordt bedrogen. En dat Rijssel zo Lille gaat worden (ik ga er als rasechte West-Vlaming nog steeds shoppen in de Auchan en Ikea), en Dowaai ook Douai wordt en zo. En de Kasselrijen. Dat vind je precies niet meer op de landkaarten van vandaag. (Als ik het goed voorheb zijn kasselrijen burggraafschappen – van het Latijnse “Castellatura” waar het woord Kasteel in doorklinkt, in onze contreien dus vaak burchten en vandaar burggraafschap).
En Vrankryk: in Kortrijk hoor ik dat nog wel eens zo gebruikt. Zelf gebruik ik dat wel eens voor het plezier. Dat we op congé geweest zijn in Vrankrik. Al snap ik nog altijd niet zo goed waar die V uitkomt in verhouding tot de Franken en zo. Maar soit, altoos een plezier om te lezen, die oude rommel!